Is deze mail niet goed leesbaar? Bekijk deze mail online

Nieuwsbrief 9 - december 2019

Beste lezer,

Erosie is een probleem dat de jongste jaren meer onder de aandacht kwam, o.a. wegens de gewijzigde randvoorwaarden op de sterk erosiegevoelige percelen in Vlaanderen. Niet-kerende bodembewerking, maar ook een hele resem van andere teelttechnische maatregelen werden de voorbije vier jaar uitgetest en verbeterd in het GOMEROS-project om erosie te voorkomen in groenten en maïs. Participatie van de sector was doorheen het project steeds belangrijk. Teelttechnieken om erosie te beperken moeten niet alleen preventief zijn tegen erosie, ze moeten ook praktisch haalbaar zijn voor de teler, zonder opbrengstdervingen. Naast optimalisatie van bestaande technieken, werden ook technieken uitgetest die door de landbouwers zelf werden aangehaald. In deze laatste nieuwsbrief van het GOMEROS-project geven we een overzicht van de resultaten behaald in de voorbije 4 jaar en geven we aan, waar meer informatie gevonden kan worden.

 

GOMEROS: 4 jaren en 34 veldproeven

In totaal werden in de periode 2016-2019, 34 veldproeven  verspreid over de erosiegevoelige streken in Vlaanderen aangelegd: Heuvelland, Vlaamse Ardennen, Pajottenland en de Vlaamse leemstreek. De teelten maïs, erwt, zaaiui, broccoli, knolselder, bloemkool, savooikool, spruitkool, prei, wortelen en witloofwortelen kwamen hierbij aan bod. In alle proeven werden meerdere behandelingen aangelegd waarvan verwacht werd dat ze erosie konden reduceren in vergelijking met de klassieke manier van werken. In al deze proeven werd erosie, gewasgroei en gewasopbrengst opgemeten. De erosie werd opgevolgd door bakken in te graven onderaan het perceel om afstromend water en sediment op te vangen na hevige regen, erosiegeulen op te meten en regenvalsimulaties. Bij een regenvalsimulatie bootsten we een hevige regenbui na op een afgebakend veldje en vingen we afstromend water en sediment op. Ten slotte werd ook steeds de haalbaarheid van iedere techniek beschreven. (Lees meer)

Niet-kerende bodembewerking in maïs en groenten? 

Niet-kerende bodembewerking wordt dikwijls naar voor geschoven als de uitgelezen techniek om erosie te voorkomen. Heel wat nationaal en internationaal onderzoek bevestigt dit voor de akkerbouwteelten, maar onderzoek naar niet-kerende bodembewerking en erosie in groenteteelten is tot op heden schaars. We deden onderzoek naar niet-kerende bodembewerking voor maïs, kolen, erwten en zaaiui en stelden vast dat de resultaten gewasafhankelijk zijn. (Lees meer)

Strip-till, volleveldszaai en drempeltjes in maïs

Maïs is een erg erosiegevoelige teelt. Door de trage sluiting van het gewas, blijft de bodem lang onbedekt in de maanden mei en juni. Bij regen zorgt de morfologie van de plant ervoor dat regendruppels die op het blad vallen, worden verzameld onderaan de stengel. Door de kleine afstand tussen de planten in de rij, wordt op deze manier veel water geconcentreerd op een beperkt oppervlak en gaat het in de maïsrij snel stromen. Met strip-till wordt het bodemoppervlak tussen de rijen maximaal bedekt door gewasresten van de voorgaande teelt of groenbedekker, volleveldszaai van maïs kan het rijenpatroon doorbreken en drempeltjes tussen de rijen kunnen de buffercapaciteit voor regenwater doen toenemen. (Lees meer)

Alternatieve teelttechnieken in groenten

Naast niet-kerende bodembewerking werd ook geëxperimenteerd met een ruwer zaaibed in erwten en zaaiui, aangepaste plantmachines voor kolen en selder en een mulchlaag in zaaiui. Hoewel deze technieken een duidelijk positieve werking hadden, werden geen wondermiddelen gevonden. Vooral zaaiui bleef een moeilijke klant. (Lees meer)

Ruggenteelten: drempeltjes en/of diepe tandbewerking tussen de ruggen

Drempeltjes tussen aardappelruggen zijn wel bekend, en kunnen ook aangelegd worden in de groenten op ruggen zoals witloof, wortelen en prei, maar er zijn belangrijke verschillen met de aardappelruggen zodat aanpassingen noodzakelijk zijn. Een ander aspect van groenten op ruggen is dat er veel machineverkeer is. Hierdoor wordt de bodem sterk verdicht in de toplaag tussen de ruggen. Het regenwater heeft het heel moeilijk om doorheen deze lagen te infiltreren en gaat dus snel afstromen. Met een tandbewerking tussen de ruggen kan deze verdichte laag gebroken worden. (Lees meer)

Bandensporen in het zaaibed: eerste bron van erosie

Iedere landbouwer weet dat erosie het eerst ontstaat in een bandenspoor. Bandensporen zijn meestal beperkt tot de sproeisporen, maar in sommige teelten zoals maïs blijven bandensporen achter van de tractor die het zaaien uitvoert. Aandacht voor de banden en het gebruik van sporenwissers kan hier enig solaas bieden. (Lees meer)

Demodagen GOMEROS

Op 27 en 29 augustus 2019, organiseerden de onderzoekspartners samen met Packo en Steeno demodagen in Heuvelland en Zwalm. Er was demonstratie van een aantal machines voor niet-kerende bodembewerking, een aangepaste kolenplanter en schoffelblak inzetbaar voor de diepe tandbewerking en drempeltjes af te leggen tussen ruggen van prei/(witloof)wortelen. Ook de GOMEROS-proefveldresultaten werden toegelicht. Praktische tips en tricks werden meegegeven om aan de slag te kunnen met erosiereducerende teelttechnieken. We danken de landbouwers waar de demo’s doorgingen voor hun gastvrijheid.

Meer informatie

De opgedane kennis wordt on-line ontsloten voor het brede publiek. Voor de landbouwers werden “Gewas- en techniekfiches” opgesteld die per teelt een overzicht geven van de oorzaken van erosie, concrete technieken om erosie aan te pakken en enkele bijhorende praktische tips. Alle veldproeven van GOMEROS werden tot in detail gedocumenteerd in de ”Proefveldrapporten van 2016, 2017, 2018 en 2019”. Ten slotte werd in een ”Eindrapport” alle informatie over de veldproeven heen gebundeld  om beleidsmakers en sectororganisaties te informeren.

Vriendelijke groeten,

De GOMEROS-projectpartners

   

   

Dit onderzoeksproject werd uitgevoerd door ILVO, PCG en Inagro, financieel gesteund door het Agentschap Innoveren en ondernemen (VLAIO), door de sectororganisaties Boerenbond en ABS, door Vegebe, Ingro, B.N.D. en Vegras en door de machineconstructeurs Packo en Steeno. De onderzoekers houden er aan de proefveldhouders te bedanken voor hun constructieve medewerking.

U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u zich hebt ingeschreven via www.gomeros.be. Indien u zich wenst uit te schrijven kan dit via volgende link.

Uitschrijven op deze nieuwsbrief